Cieszyn w X 1918 zażądał niepodległości i lewicowych reform

27 października 1918 roku na cieszyńskim rynku doszło do wielkiej manifestacji. Zgromadzeni przyjęli rezolucję o włączeniu Księstwa Cieszyńskiego do wolnej, niepodległej, zjednoczonej Polski. Była to pierwsza na historycznych ziemiach polskich uchwała będąca aktem ogłoszenia niepodległości. Wiec był pierwszym publicznym wystąpieniem ukonstytuowanej kilka dni wcześniej Rady Narodowej Księstwa Cieszyńskiego.

Tamtego dnia, 50 tysięcy Polaków zatwierdziło przez aklamację skład Rady Narodowej i uchwaliło następującą rezolucję:

„My, Polacy Księstwa Cieszyńskiego, zebrani w dniu 27 października 1918 roku na wiecu narodowym na rynku cieszyńskim, uroczyście stwierdzamy: skoro zwycięska idea sprawiedliwości uznana przez wszystkie narody świata, wskrzesiła wolną, niepodległą, zjednoczoną Polskę z własnym wybrzeżem morskim, my, Polacy Księstwa Cieszyńskiego uznajemy bezwarunkową przynależność naszą i ziemi naszej do Polski. Rzeczypospolitej Polskiej winniśmy wierność, posłuszeństwo, mienie i krew naszą i nie uznajemy żadnych więzów tym najświętszym obowiązkiem przeciwnych.

Żądamy jak najszybszego zwołania Sejmu konstytucyjnego w Warszawie złożonego z przedstawicieli ludności wszystkich obszarów polskich, wybranych na zasadzie powszechnego, równego, bezpośredniego i tajnego głosowania mężczyzn i kobiet.

Sejm konstytucyjny ma przeprowadzić takie reformy społeczne, aby Polska stała się Matką szerokich warstw ludowych, by nie było w niej ani ciemiężców ani ciemiężonych, by znikły przywileje klas i stanów, aby pod każdym względem panowała wolność osobista i społeczna.

Ziemia ma należeć pod kontrolą narodu do tych, co na niej pracują, przy czym większe obszary leśne mają pozostać własnością narodu. Mają być unarodowione kopalnie, środki komunikacji oraz takie gałęzie produkcji, kredytu i handlu, które mają dla narodu doniosłe znaczenie. Powszechna, bezpłatna nauka publiczna ma być udziałem młodego pokolenia. Wszechstronna opieka społeczna i zabezpieczenie 8 – godzinnego dnia pracy w przemyśle i górnictwie będą chroniły zdrowie i siły rzesz pracujących.

Zdobywając zjednoczenie narodowe i państwową niepodległość, uznajemy dążenia każdego narodu walczącego o własną państwowość; w szczególności z narodem czeskim chcemy żyć w zgodzie i dobrym porozumieniu. Mniejszości narodowe w granicach Polski żyjące mają mieć zabezpieczony byt i rozwój narodowy”.

30 października 1918 roku, po wielkiej manifestacji mieszkanek i mieszkańców Śląska Cieszyńskiego, Rada Narodowa dla Księstwa Cieszyńskiego proklamowała przynależność państwową do Polski.