Upamiętnijmy Okrzeję

21 lipca 1905 na stokach warszawskiej cytadeli stracony został Stefan Okrzeja, polski socjalista i działacz niepodległościowy. Posłowie Lewicy złożyli dziś w Sejmie projekt uchwały, upamiętniającej Okrzeję w rocznicę jego śmierci.

Warunki życia i pracy polskich robotników na początku XX wieku były fatalne. Praca po kilkanaście godzin dziennie, głodowe pensje i przeludnione mieszkania – tak wyglądała codzienność w ówczesnej Warszawie. Doświadczenie biedy i wyzysku z jednej strony oraz przemocy carskiej policji i rusyfikacji z drugiej sprawiało, że młodzi robotnicy, tacy jak Okrzeja, licznie wstępowali do Polskiej Partii Socjalistycznej.

Okrzeja to symbol walki o Polskę niepodległą i sprawiedliwą społecznie. Pod czerwonym sztandarem PPS walczył o Polskę wolną od carskiej okupacji, ale też wolną od nędzy i wyzysku. Historia Stefana Okrzei przypomina, kto bił się o niepodległość w pierwszych latach dwudziestego wieku, kiedy część konserwatywnych elit kolaborowała z zaborcą. Bardzo często byli to właśnie robotnicy. To ważna karta z historii polskiej lewicy, którą warto przypomnieć – mówi Adrian Zandberg, poseł wnioskodawca.

Zandberg zwraca uwagę, że pamięć o lewicowych bohaterach, którzy walczyli o niepodległość Polski jest dzisiaj spychana na margines: – W mediach publicznych trudno znaleźć programy poświęcone Stefanowi Okrzei, Henrykowi Baronowi czy innym bohaterom ówczesnych walk o niepodległość. Ministrowie rządu Zjednoczonej Prawicy nie składają dziś kwiatów pod bramą straceń na warszawskiej Cytadeli. Ale wkładu polskich socjalistów w odzyskanie niepodległości nie da się wymazać ani przemilczeć. Bez odwagi i determinacji ludzi takich jak Okrzeja, wolnej Polski najprawdopodobniej po prostu by nie było.

Okrzeja został aresztowany po nieudanym zamachu na komisarza carskiej policji w Warszawie, oberpolicmajstra Karla Nolckena. Kilka miesięcy później rosyjski sąd wojskowy skazał go na śmierć przez powieszenie. Okrzeja stał się bohaterem warszawskiej ulicy. Śpiewano o nim piosenki, między innymi słynną “Balladę o Okrzei”, a rocznica jego śmierci była w Warszawie przez lata ważnym świętem.

Stefan Okrzeja został powieszony 21 lipca 1905 w wieku zaledwie 19 lat. Carskie władze pochowały go potajemnie w nieznanym miejscu, którego do dzisiaj nie udało się odnaleźć.

Przeczytaj projekt uchwały