Deklaracja programowa
Prawo do mieszkania
Polski rynek nieruchomości wymknął się spod kontroli. Deweloperzy notują obsceniczne zyski, banki tuczą się na publicznych dotacjach, a setki tysięcy mieszkań stoją puste. Młodego pokolenia nie stać na samodzielność. Dorośli ludzie gnieżdżą się w ciasnych, dzielonych mieszkaniach, często o niskim standardzie, albo mieszkają kątem u rodziców. Skończymy z patologicznym systemem, ustawionym pod deweloperów i rentierów. Uruchomimy duży, publiczny program budowy mieszkań na wynajem, finansowany każdego roku przez 1% PKB z budżetu państwa. Mieszkania społeczne powstaną na dobrze zaplanowanych, zielonych osiedlach wyposażonych w pełną infrastrukturę społeczną, z dostępnym transportem publicznym. Ukrócimy spekulacje na rynku nieruchomości. Razem to Polska, w której mieszkanie jest prawem, a nie towarem.
- Przeznaczymy z budżetu centralnego 1% PKB na program budowy mieszkań na wynajem przez samorządy oraz spółdzielnie lokatorskie. Skończymy z prywatyzacją mieszkań komunalnych i społecznych — to, co zbudowane za publiczne środki, pozostanie w zasobie publicznym.
- Wprowadzimy rozwiązania, które zniechęcą do spekulacji na nieruchomościach, takie jak podatek antyspekulacyjny od trzeciego mieszkania, uwzględniający wartość nieruchomości.
- Opodatkujemy pustostany inwestycyjne, banki gruntów oraz nieużytki trzymane na cele spekulacyjne, które powinny służyć realizacji celów mieszkaniowych.
- Powstrzymamy próby wyprowadzania środków z budżetu państwa do banków i deweloperów, realizowane pod pozorem dopłat do kredytów, ulg kredytowych czy przywilejów dla funduszy w ramach inwestycji typu REIT.
- Uregulujemy najem krótkoterminowy mieszkań. Wprowadzimy niezbędne definicje prawne, system licencyjny oraz kompetencje regulacyjne dla samorządów, wspólnot i spółdzielni.
- Wprowadzimy standardową umowę najmu chroniącą obie strony, obowiązkowy depozyt kaucji i limity podwyżek czynszów. Utworzymy niezależny urząd administracyjny rozstrzygający kwestie związane z najmem.
- W każdym regionie rozwiniemy działanie publicznych pośredników najmu, oferujących m.in. długoterminowy najem, przeprowadzających remonty pustostanów i gwarantujących wypłacalność czynszów. Uruchomimy system publicznych bezprowizyjnych pośredników sprzedaży mieszkań.
- Wprowadzimy publiczny rejestr mieszkaniowy, zawierający ceny transakcyjne, koszty najmu i dane z ksiąg wieczystych. Każdy będzie mógł sprawdzić, ile rzeczywiście kosztuje mieszkanie.
- Wprowadzimy narzędzia prawne, umożliwiające przywrócenie do polskich miast ładu przestrzennego — obowiązkowe standardy urbanistyczne dla wszystkich inwestycji oraz plany rozwoju obszarów metropolitalnych. Zatrzymamy chaotyczne rozlewanie się zabudowy. W planach zagospodarowania przestrzennego zagwarantujemy realizację minimalnego udziału mieszkań społecznych.
- Skończymy z patodeweloperką. Wzmocnimy regulacje, aby wyeliminować możliwość realizacji substandardowych mieszkań. Wprowadzimy odpowiednie definicje prawne, których brak umożliwia deweloperom obchodzenie przepisów.